In de afgelopen decennia is ons leven steeds gemakkelijker en comfortabeler geworden, maar dit heeft ook geleid tot een zeer zittende levensstijl. Denk maar aan alle technologische ontwikkelingen die ons fysieke inspanning besparen: liften, roltrappen, elektrische fietsen, en zelfs auto’s die zichzelf kunnen inparkeren. En wat dacht je van al die schermen in ons leven? We WhatsAppen, Facebooken, gamen en streamen series, vaak urenlang zonder op te staan. We zitten gemiddeld meer dan 9 uur per dag, en dat heeft verregaande gevolgen voor onze gezondheid.
Je hebt het misschien niet altijd door, maar langdurig zitten is een echte sluipmoordenaar. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schat zelfs dat lichamelijke inactiviteit wereldwijd de vierde grootste doodsoorzaak is. Door te weinig te bewegen loop je een groter risico op overgewicht, obesitas, diabetes type 2, hart- en vaatziekten, en zelfs dementie. Ook je geestelijke gezondheid lijdt eronder. Er is namelijk een sterke relatie tussen lichamelijke activiteit en cognitieve functies zoals je geheugen.
Ons lichaam is gebouwd om te bewegen, niet om urenlang stil te zitten. In de tijd van de jagers en verzamelaars was het leven fysiek zwaar en waren we continu in beweging. Zelfs in de eeuwen daarna, toen we als boeren werkten, waren onze dagelijkse taken fysiek intensief. Maar nu, met alle technologische vooruitgang, is veel werk veranderd in zittend werk. Vooral kantoorbanen en thuiswerken dragen bij aan deze sedentaire leefstijl.
Je vraagt je misschien af wat nu eigenlijk het probleem is met veel zitten. Het zit zo: wanneer je zit, verbruikt je lichaam nauwelijks energie. Je stofwisseling vertraagt, waardoor je minder calorieën verbrandt. Dit energieverbruik wordt uitgedrukt in MET-waarde (Metabool Equivalent van een Taak). Een MET-waarde van 1 staat gelijk aan de hoeveelheid energie die je in rust verbruikt, en bij sedentair gedrag zit deze waarde tussen de 1 en 1,5. Kortom, je doet niet veel meer dan je lichaam in rust nodig heeft. Activiteiten zoals tv-kijken, achter de computer zitten of in de auto rijden zijn typische voorbeelden van sedentaire bezigheden.
Wat veel mensen zich niet realiseren, is dat je ook een actieve levensstijl kunt hebben, maar toch nog te veel zit. Bijvoorbeeld als je dagelijks sport, maar daarnaast de rest van de dag zittend doorbrengt. Zelfs regelmatig sporten kan de schade van langdurig zitten niet volledig compenseren. Daarom is het belangrijk om niet alleen aan je dagelijkse beweging te denken, maar ook aan het verminderen van je zittijd.
In Nederland zijn we Europees kampioen zitten: gemiddeld zitten we 8,9 uur per dag. Dat is het hoogste aantal van heel Europa! Zo’n 32% van de Nederlanders zit zelfs meer dan 8,5 uur per dag, wat de kans op vroegtijdig overlijden met 27% vergroot in vergelijking met mensen die minder dan 4 uur per dag zitten. Het is duidelijk dat we minder moeten gaan zitten om onze gezondheid te beschermen.
Gelukkig begint het besef door te dringen dat langdurig zitten schadelijk is. Steeds meer bedrijven en overheden proberen mensen te stimuleren om meer te bewegen. Campagnes zoals “Elk half uur bewegen” en “Fit op jouw manier” moedigen je aan om regelmatig op te staan en actief te blijven. Ook technologie speelt hierin een rol, bijvoorbeeld door apps die je zitgedrag bijhouden of door middel van nudging, waarbij je subtiel gestimuleerd wordt om te bewegen.
Kortom, langdurig zitten is een groot probleem dat niet alleen jouw fysieke, maar ook je mentale gezondheid aantast. Het is aan jou om bewuster te worden van je zittijd en actie te ondernemen. Sta vaker op, beweeg meer, en zorg ervoor dat je lichaam krijgt waar het voor gemaakt is: beweging!
